Tin tức Xuất khẩu

Liệu 80.000 tấn gạo Việt có ‘đầu xuôi đuôi lọt’ vào EU?

(TBTCO) – Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố hạn ngạch nhập khẩu đối với mặt hàng gạo Việt khi thực thi Hiệp định EVFTA. Tuy nhiên, với năng lực cạnh tranh chưa cao, các chuyên gia lo lắng: Liệu 80.000 tấn gạo Việt có dễ dàng vào EU?

80.000 tấn gạo Việt được miễn thuế vào EU mỗi năm

Số liệu từ Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho thấy, xuất khẩu gạo tháng 6/2020 ước đạt gần 409 nghìn tấn, trị giá hơn 206,7 triệu USD. Đáng chú ý, trong 6 tháng đầu năm 2020, xuất khẩu gạo nước ta ước đạt gần 3,5 triệu tấn, trị giá hơn 1,7 tỷ USD, tăng 1,54% về lượng so với tháng 6/2019 nhưng tăng đến 17,12% về trị giá nhờ giá gạo xuất khẩu tăng. Theo ước tính, giá gạo xuất khẩu tăng gần 13% so với cùng kỳ năm 2019, đạt bình quân 487 USD/tấn.

Theo đánh giá của các chuyên gia, xuất khẩu gạo đang đứng trước rất nhiều cơ hội thuận lợi và có khả năng đạt tăng trưởng cao trong năm 2020. Đơn cử, kể từ ngày 1/1/2020, bên cạnh việc phân bổ 20 nghìn tấn gạo cho tất cả thành viên WTO, Hàn Quốc sẽ dành cho Việt Nam hạn ngạch riêng là 55.112 tấn gạo và may mắn là lượng hạn ngạch phân bổ cho Việt Nam bao gồm các loại gạo mà chúng ta có thế mạnh.

Đặc biệt, trong bối cảnh thế giới đang phải ứng phó với dịch Covid-19 khiến cho nhiều nước đã và đang tăng thu mua lúa gạo dự trữ, tìm kiếm về thị trường cung cấp là Việt Nam. Chưa hết, theo dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ, thương mại gạo toàn cầu năm 2021 sẽ đạt 45,2 triệu tấn, tăng hơn 5% so với năm 2020. Cơ quan này cũng dự báo xuất khẩu gạo của Thái Lan, Việt Nam, Australia, Campuchia và Trung Quốc sẽ tăng “chóng mặt” trong năm 2021.

Điều này là hoàn toán có cơ sở vì dự báo Philippines sẽ tăng lượng nhập thêm 800.000 tấn trong năm 2021. Các thị trường như Nigeria, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất dự báo sẽ tăng nhập khẩu thêm 200.000 tấn gạo mỗi nước…

Đáng chú ý, xuất khẩu gạo đang đứng trước cơ hội lớn khi EVFTA có hiệu lực từ ngày 1/8 tới. EC vừa công bố hạn ngạch nhập khẩu với một số mặt hàng nông sản của Việt Nam được áp dụng khi thực thi hiệp định này. Theo đó, mặt hàng gạo có hạn ngạch 80.000 tấn mỗi năm, trong đó gạo chưa xay xát là 20.000 tấn, gạo xay xát và gạo thơm đều là 30.000 tấn.

“Đầu” đã xuôi, liệu “đuôi” có lọt?

Theo các các chuyên gia, thực thi EVFTA không những đẩy kim ngạch xuất khẩu gạo tăng đột biến mà còn giúp mặt hàng này đa dạng hóa thị trường bởi việc có mặt ở một thị trường khắt khe, khó tính bậc nhất thế giới sẽ là nền tảng, đòn bẩy để gạo Việt Nam quảng bá thương hiệu, dễ dàng vào “cửa” của nhiều thị trường khác trên thế giới.

Tuy nhiên, trước nhiều hạn chế mà nền xuất khẩu gạo nước ta chưa khắc phục được, nhiều chuyên gia cũng lo lắng: Liệu gạo Việt có dễ dàng xuất được 80.000 tấn vào thị trường EU?

Bởi lẽ dù được hưởng hạn ngạch này, nhưng EU cũng đặt ra một loạt điều kiện như các lô hàng gạo thơm phải tuân thủ theo quy định thực thi của EU về việc mở và tiếp nhận hạn ngạch nhập khẩu cho gạo có xuất xứ từ Việt Nam. Trong trường hợp số lượng đăng ký vượt quá số lượng theo hạn ngạch, EU sẽ cố định một hệ số phân bổ; các lô hàng gạo thơm để được hưởng thuế suất 0% phải có giấy chứng nhận đúng chủng loại được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam…

Trong khi đó, gạo Việt xưa nay có thị phần khiêm tốn tại châu Âu. Đánh giá về nguyên nhân thực trạng này, bà Nguyễn Cẩm Trang – Phó cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho rằng, do chất lượng gạo của Việt Nam chưa đồng đều và chưa đáp ứng một cách đầy đủ cho thị trường EU. Hơn nữa, cũng do gạo vào EU bị áp thuế cao ngất ngưởng với mức cơ bản từ 5 – 45%, thậm chí lên tới 100%. Điều này đã khiến cho gạo Việt bị yếu thế về lợi thế cạnh tranh so với một số đối thủ ngay trong khu vực Đông Nam Á được miễn thuế nhập khẩu như Campuchia.

Trước tình hình đó, đại diện Cục Xuất nhập khẩu cho biết, trong quý III và IV, Bộ Công thương sẽ tiếp tục làm việc và phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) cũng như các địa phương và hiệp hội liên quan để triển khai thực hiện các biện pháp, giải pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất về thủ tục, logistics, tín dụng…cho hoạt động xuất khẩu gạo.

“Chúng tôi cũng sẽ cùng với các cơ quan chức năng theo dõi chặt chẽ tình hình cung cầu gạo, đánh giá thị trường, dự báo động thái của các nước xuất khẩu, nhập khẩu gạo lớn để đề xuất phương án điều hành phù hợp với xuất khẩu gạo giai đoạn hậu dịch bệnh. Đặc biệt, Bộ Công thương đang phối hợp với Bộ NN&PTNT hỗ trợ để hàng nông sản vượt qua hàng rào kỹ thuật về nguồn gốc xuất xứ, chất lượng sản phẩm, bảo hộ sở hữu trí tuệ… Đồng thời, bộ cũng đang xây dựng văn bản hướng dẫn quy trình đăng ký giấy chứng nhận đúng chủng loại (authenticity certificate) để ban hành ngay khi EVFTA có hiệu lực” – bà Trang chia sẻ.

Tố Uyên

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Request For Quotation
Main Menu x