Tin tức Xuất khẩu

Dệt may cạnh tranh để chia lại thị trường

Dịch Covid-19 khiến bản đồ thời trang thế giới thay đổi, ngành dệt may Việt Nam buộc phải bước vào cuộc cạnh tranh mới để chia lại thị trường và giá không còn là yếu tố quyết định

Lợi thế thuộc về “ông lớn”

Bước sang năm 2021, tình hình xuất nhập khẩu của dệt may Việt Nam bắt đầu hồi phục, kim ngạch xuất khẩu 4 tháng đầu năm đã đạt 11,747 tỷ USD, trong đó hàng may mặc chiếm tỷ trọng lớn nhất với 8,766 tỷ USD, tiếp đến là xơ sợi 1,638 tỷ USD, vải đạt 740 triệu USD.

Tuy nhiên, theo TS. Đỗ Quỳnh Chi – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu quan hệ lao động (ERC), các nhà sản xuất hàng dệt may Việt Nam vẫn đang chịu rất nhiều khó khăn, đơn hàng dù có tăng nhưng chưa dồi dào như năm 2019. Đặc biệt, nhu cầu thị trường sụt giảm mạnh, trong đó Mỹ và châu Âu – 2 thị trường xuất khẩu chính của dệt may Việt Nam- đã sụt giảm tới 40% và 45%. Giá đơn hàng xuất khẩu cũng giảm rất mạnh trong năm 2020 và kéo dài cho đến nay. Chỉ riêng tại thị trường Mỹ đã giảm trung bình 13%. “Mức giảm này chưa từng thấy bởi các năm trước, mức giảm giá trung bình chỉ 10%”, bà Chi nói.

Sự hồi phục xuất khẩu của dệt may Việt Nam phần lớn vẫn ở khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp có quy mô lớn và tiềm lực tài chính khả quan. Kết quả nghiên cứu từ 235 doanh nghiệp dệt may của ERC cũng cho thấy, chỉ những doanh nghiệp có trên 1.000 lao động và làm trực tiếp với các nhãn hàng là có dấu hiệu phục hồi, còn những doanh nghiệp có từ 300 -1000 lao động vẫn phải sử dụng các biện pháp ứng phó.

Một khía cạnh khác, khảo sát của ERC ở 5 quốc gia thuộc châu Á gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Banglades, Myanmar và Campuchia ghi nhận, cạnh tranh sẽ rất khốc liệt trong tương lai gần (năm 2021-2023) nhằm phân chia lại thị trường trong ngành thời trang. Xét về chi phí, Việt Nam có thể rẻ hơn Trung Quốc và Ấn Độ, nhưng các nhà sản xuất không thể tiếp cận khách hàng với góc độ chi phí thấp. Xét về chuỗi cung ứng, Việt Nam có thể hiệu quả hơn so với chuỗi cung ứng của Bangladesh hay Indonesia, nhưng không hiệu quả bằng Trung Quốc.

Như vậy, Việt Nam đang ở trong cả hai nhóm cạnh tranh giữa các quốc gia châu Á nhằm phân chia lại thị phần. Sự cạnh tranh sẽ không dừng lại ở mặt chi phí, hiệu quả của chuỗi cung ứng, mà còn là sự canh tranh về phát triển bền vững. Hiện nay, nhìn vào giá nhập khẩu hàng may mặc của Việt Nam vào Mỹ đang cao hơn rất nhiều so với Bangladesh hay Trung Quốc. Đồng thời, mức giảm giá trong 8 tháng đầu năm 2020 của Việt Nam chỉ là 1% trong khi của Trung Quốc là 2% và Bangladesh là 3%.

“Chúng ta không cần thiết phải rẻ hơn hay hiệu quả hơn so với các quốc gia khác, nhưng phải minh bạch và đáng tin cậy hơn”, bà Chi nói. Việt Nam đang có lợi thế và uy tín về phát triển bền vững, nếu hai ngành dệt may và da giày tiếp tục tập trung vào các mặt hàng có giá trị gia tăng cao, các sản phẩm khó, đòi hỏi kỹ năng cao có thể tận dụng thị phần của các nhãn hàng. Muốn vậy, phát triển bền vững nên được coi là một phần không thể thiếu trong chiến lược của doanh nghiệp ngành thời trang Việt Nam.

Yếu tố bền vững lên ngôi

Dịch Covid-19 đã thúc đẩy xu hướng tiêu dùng bền vững, chuyển từ thời trang nhanh sang thời trang cơ bản và tiết kiệm hơn. Có đến 65% người tiêu dùng châu Âu đã chuyển từ tiêu dùng thời trang nhanh sang thời trang cơ bản. Đây là xu hướng lâu dài và không chỉ diễn ra trong thời kỳ dịch bệnh.

Các nhãn hàng cũng dành nhiều ưu tiên cho các mô hình phản ứng nhanh với nhu cầu thị trường thay vì tung ra vô vàn các bộ sưu tập để khơi gợi nhu cầu của người tiêu dùng. Họ cũng tập trung hơn vào thời trang cơ bản, với sản phẩm có nguyên liệu bền vững. Khảo sát của ERC ghi nhận có tới 60% nhãn hàng cho biết sẽ ưu tiên phương thức ODM (Original Designed Manufacturer).

Một tin tốt là 42% nhãn hàng khẳng định chắc chắn tăng mua hàng từ Việt Nam, nhưng ưu tiên cho các nhà cung ứng đáp ứng được các tiêu chuẩn về lao động và môi trường. Do đó, nếu chỉ một số nhãn hàng lưỡng lự chưa đưa ra quyết định mua hàng từ Việt Nam do quan ngại chi phí và hiệu suất sản xuất, thì có tới 30% nhãn hàng lo ngại rủi ro từ các tiêu chuẩn về lao động và môi trường.

Nhiều chuyên gia đã lên tiếng cảnh báo sức ép cạnh tranh sẽ đặc biệt lớn với ngành dệt may và khuyến cáo cần có sự chuyển dịch lên vị trí cao hơn trong chuỗi cung ứng. Theo đó, cần thay đổi phương thức sản xuất và đầu tư hơn nữa cho nghiên cứu phát triển, đủ sức đón đầu hoặc tạo ra xu thế thời trang. Đầu tư nguồn nguyên phụ liệu cao cấp, điều này đòi hỏi dệt may Việt Nam phải có chiến lược cho nguồn cung nguyên phụ liệu, cũng như tổ chức lại chuỗi cung ứng của ngành. Cùng đó, đảm bảo được khâu thiết kế, thời gian giao hàng- là những yếu tố các nhà tiêu thụ rất quan tâm.

Thực tế, phát triển bền vững đang là mục tiêu theo đuổi của dệt may Việt Nam, để làm được điều này, theo đại diện Hiệp đội Dệt may Việt Nam, các doanh nghiệp cần phải coi lực lượng lao động có tay nghề là tài sản lớn nhất của doanh nghiệp; xây dựng nguồn lực quản trị và nguồn lực sản xuất có khả năng cạnh tranh với dòng sản phẩm tương tự của các nước trong khu vực; tận dụng hiệu quả những lợi ích mà các hiệp định thương mại tự do mang lại bằng cách ưu tiên tìm kiếm, đầu tư và sử dụng nguồn nguyên liệu trong nước.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Request For Quotation
Main Menu x